No 76 (իրավիճակ), Նոյեմբերի 12 2009 թ., հինգշաբթի
ԼՐԱՀՈՍ
Մկները շատացել են: Ինչպես հայտնում է Գյումրիի
«Ցայգ» հեռուստաընկերությունը, մկները մեծ տեմպերով բույն են դնում հայոց դաշտերում:
Եթե Արթիկի տարածաշրջանում մեկ հեկտարում կարելի է հաշվել կրծողների միջինը մինչեւ
180 բույն, ապա Աշոցքի եւ Ամասիայի տարածաշրջանների մեկ հեկտարին «բաժին է ընկնում»
չորսից հինգ հազար բույն: Իսկ վարելահողերի` մկներով խտաբնակ լինելը պայմանավորված
է գյուղացու սոցիալական վիճակով` գյուղացին ի վիճակի չէ մշակել հողը, իսկ դա բարենպաստ
պայմաններ է ստեղծում մկների բազմացման համար:
Մկների դեմ պայքարի համար այժմ օգտագործվում է հարյուրավոր կլիոգրամներով ցորեն,
ձիթայուղ եւ ցինկի ֆոսֆիտ, որը ուժեղ ներգործող թույն է: Այս ամենը հատուկ չափաբաժնով
խառնվում են իրար, ապա շաղ տրվում դաշտերում: Մասնագետները հավաստում են, որ նոր
հայտնված կերից մկներն օգտվում են մեկ-երկու օր անց միայն: Աշոցքից ու Ամասիայից
բացի, Շիրակի մարզում դեռեւս կան հողատարածություններ, որոնք մկների դեմ պայքարի
կարիք են զգում: Շիրակի մարզպետարանի գյուղատնտեսության վարչության պետ Մովսես
Մանուկյանը նշում է, որ 2010-ին եւս լինելու են թույնի հատկացումներ: Նախկինում
այս միջոցառումները կատարվում էին ինքնաթիռներով, ինչի հնարավորությունն այսօր
հանրապետությունը չունի: Շիրակի մարզի առավել վարակված այս հողերում այժմ գործի
է դրվել հողը պարարտանյութով մշակող ութ տրակտոր` հարմարեցված թունամշակման համար:
Թե մկների քանի բույն է հայտնաբերվել ՀՀ Ազգային ժողովում, ըստ այդմ` ինչ պայքար
է մղվում մկների շատացման կամ ակտիվացման դեմ, առայժմ հայտնի չէ: Համենայնդեպս
այս մասով խոր լռություն է:
Ինչպես հաղորդում է «tert.am»-ը, երեկ Հայաստանում լաբորատոր
հետազոտությունների արդյունքում «խոզի գրիպի» եւս երկու կասկածելի դեպք է ախտորոշվել:
Այս մասին ասել է Հայաստանի առողջապահության նախարարության պետական հիգիենիկ հակահամաճարակային
տեսչության գլխավոր մասնագետ Լիանա Թորոսյանը: Երկու նոր վարակակիրներից մեկը կրկին
Իրանի քաղաքացի է, մյուսը` Ռուսաստանից վերադարձած հայ: Այս պահին, Թորոսյանի տեղեկացմամբ,
նրանք երկուսն էլ Նորքի ինֆեկցիոն հիվանդանոցում են, ստանում են համապատասխան բուժում
եւ վերահսկվում բժիշկների կողմից: Գլխավոր մասնագետն ասել է, թե այժմ սկսվում է
գրիպի սեզոնը, ռիսկերն ավելի են մեծանում, եւ վարակի տարածումը չի բացառվում: Վերջինս
միաժամանակ վստահեցրել է, թե խուճապի հիմք չկա, ձեռնարկվում են վարակին դիմակայելու
բոլոր միջոցները:
Խոզի գրիպի համաճարակը կարելի է հաղթահարել մեկ շաբաթվա
ընթացքում, կարծում է Ռուսաստանի գլխավոր սանիտարական բժիշկ Գենադի Օնիշչենկոն:
Կարեւորն այն է, որ բոլոր քաղաքացիները դիմեն կանխարգելող միջոցների եւ հետեւեն
բժիշկների խորհուրդներին: Օնիշչենկոն կտրականապես դեմ է արտահայտվել գրիպի համաճարակի
տեսակավորմանը: Նրա խոսքերով` ոչ խոզի, ոչ շան եւ ոչ էլ թռչնի գրիպ գոյություն
չունի: Նա հիշեցրել է, որ յուրաքանչյուր տասնամյակը մեկ ի հայտ է գալիս նոր համաճարակ,
եւ A (H1N1) համաճարակը վերջինը չէ: Ավելի վաղ ՌԴ առողջապահության եւ սոցիալական
զարգացման նախարար Տատյանա Գոլիկովան տեղեկացրել էր, որ Ռուսաստանում այժմ A (H1N1)
գրիպով վարակված է հազար 424 մարդ: Լաբորատոր միջոցներով ամբողջ երկրում հաստատվել
է վարակի 4 հազար 563 դեպք: Գոլիկովան հաստատել է, որ Ռուսաստանում «խոզի գրիպից»
արդեն մահացել է 19 մարդ: Սակայն ավելի ուշ հայտնի է դարձել, որ անցած հանգստյան
օրերին` նոյեմբերի 7-8-ը, Չելյաբինսկի մարզում «խոզի գրիպից» մահացել է եւս երկու
մարդ` այսպիսով Ռուսաստանում A գրիպից մահացածների թիվը հասցնելով 21-ի:
Մահացել, ավելի ճիշտ` գնացքի տակ ընկնելու միջոցով ինքնասպան
է եղել Գերմանիայի ֆուտբոլի հավաքականի հիմնական դարպասապահ Ռոբերտ Էնկեյը: Գերմանիայի
կանցլեր Անգելա Մերկելը ցավակցական նամակ է հղել նրա այրուն` Թերեզա Էնկեյին: Վերջինս
երեկ հարցազրույց է տվել կատարվածի վերաբերյալ: Նա համոզված է, որ իր ամուսինը
դիմել է ինքնասպանության` նրանց երկամյա դստեր մահվան ու դրան հետեւած ընկճախտի
պատճառով: Նա այդպես էլ չի կարողացել հաշտվել երեխայի կորստի հետ. աղջիկը մահացել
էր 2006-ին: «Վերջին ժամանակներս նա անընդհատ ընկճված վիճակում էր, եւ սա շատ ծանր
ժամանակահատված էր: Խնդիրը նաեւ այն էր, որ նա չէր ցանկանում ոչ ոքի հետ քննարկել
դա: Նա վստահ չէր նաեւ վաղվա օրվա նկատմամբ: Վախենում էր, որ կկորցնի իրեն նաեւ
սպորտում: Լարայի մահվանից հետո մենք կարծում էինք, որ կկարողանանք շտկել ամեն
ինչ: Ես փորձում էի բացատրել նրան, որ ամեն ինչ լավ կլինի, ու մենք կկարողանանք
հաղթահարել այդ ողբերգությունը: Նրան ճանապարհում էի մարզման ու այնտեղից տուն,
բայց նա արդեն ոչ ոքի օգնությունը չէր ընդունում: Վախենում էր, որ մենք կկորցնենք
նաեւ մեր որդեգրած աղջկան` Լեյլային», ասել է այրին: Դարպասապահի ողբերգական մահից
հետո նրա հարյուրավոր երկրպագուներ հավաքվել են Հաննովերի AWD Arena մարզադաշտի
մոտ, որտեղ իր վերջին րոպեները խաղադաշտում անցկացրել էր Էնկեն: Երկրպագուները
շարունակում են մոմեր, մարզաշապիկներ բերել մարզադաշտի տարածք:
No 76 (իրավիճակ), Նոյեմբերի 12 2009 թ., հինգշաբթի